Quy trình hình thành mụn

Giai đoạn 1 – Da bình thường

Đây là lỗ chân lông bình thường của mình. Nó bao gồm tuyết bã nhờn (Sebaceous) nhằm kích thích quá trình thay da liên tục, đẩy tế bào chết đi và thay tế bào mới. Tuyến bã nhờn này rất tốt, nếu nó hoạt động bình thường sẽ đem chất nhờn lên bề mặt, làm da ẩm, bóng và khỏe mạnh. Vì vậy, đừng cứ thấy da mình nhờn rồi cố làm cho nó khô cong queo mà vẫn không hết mụn (kinh nghiệm thương đau của mình). Lưu ý: chất nhờn là tốt, nó chỉ không tốt từ giai đoạn 2.

Giai đoạn 2- Microcomedone

– Các tế bào da chết bị “dính lại” và kẹt lại trong lỗ chân lông thay vì nó phải đào thải ra ngoài như bình thường.

– Các tuyến nhờn hoạt động mạnh hơn để cố đẩy tế bào chết bị kẹt

Lúc này trên bề mặt da mình vẫn bình thường, hoặc có thể xuất hiện một chấm nhỏ xíu đến độ không ai phát hiện (may ra chỉ có vạch căng da ra mới nhìn thấy). Vi khuẩn P.acnes luôn luôn có mặt trong lỗ chân lông bắt đầu tăng lên nhanh chóng vì nó có thức ăn dư là chất nhờn được tiết ra. Vi khuẩn này sau này sẽ làm sưng mặt mũi mình lên ở những bước sau. Tuy nhiên, ngay cả những người mặt khô cong mà vẫn mụn, đó là vì chất nhờn nằm sâu dưới lỗ chân lông, nhưng quá trình này vẫn tiếp diễn.

Microcomedones là nguy hiểm nhất vì ta không biết nên không có biện pháp chữa trị. Chờ đến khi phát hiện thì ôi thôi, các microcomedone đã phủ kín cả mặt mày. Vì vậy, cần phải rất để ý những chấm nhỏ nguy hiểm này để trị ngay lập tức. Trị từ lúc này dễ hơn là các giai đoạn sau.

Các thuốc có thể sử dụng:

Benzoyl Peroxide: chất này tiêu diệt vi khuẩn P.acnes để không làm nó tăng nhanh

– Tretinion: Dẫn xuất Vitamin A giảm độ “dính” của các tế bào da, giúp da quay lại quá trình bình thường

– Acid Salicylic 2%: có tác dụng lột nhẹ, giảm độ “dính” của tế bào, giúp da quay lại bình thường.

Giai đoạn 3- Whiteheads (mụn đầu trắng)

Sợ nhất là loại này. Các mụn đầu trắng hay mọi người hay gọi là “mụn lẩn nhẩn dưới da”. Đó là các tế bào chết tích tụ dày hơn và bắt đầu đóng ngang bề mặt lỗ chân lông (gọi là Closed comedone). Lúc này, sờ vào bề mặt thấy sần sần, mặc dù mắt thường không nhìn rõ, trừ khi đứng ngay dưới ánh mặt trời hay ánh đèn, chếch cái mặt 45 độ.

Cái kinh hãi nhất là mụn đầu trắng thường mọc thành từng đám, và nó được gọi là “bom nổ chậm”, tức là chờ ngày để sưng lên thành cái mụn đỏ, biến da mặt thành bãi chiến trường. Có những cái mụn đầu trắng may mắn có thể nặn ra được (chuyển thành open comedones), nhưng cũng có rất nhiều cái mụn nằm im ở đó, và chỉ ra đi sau khi đã sưng vù thành một cái mụn đó. Nguyên nhân chính là do các vi khuẩn P. Acnes nhiều hay ít, nếu nó nhân lên quá nhanh thì kiểu gì cũng sẽ bị sưng, viêm tấy.

(Thật là khủng khiếp, nhớ lại 2 tháng trước, mỗi lần mình rửa mặt, cứ có cảm giác như mỗi cái lỗ chân lông của mình có một cái mụn đầu trắng)

Mục đích chữa trị ở giai đoạn này là phải tìm cách cho nó từ closed comedones thành open comedones để có thể nặn ra mà không để lại sẹo. Hạn chế tối đa việc nó biến từ mụn không viêm sang mụn đỏ viêm.

Giai đoạn 4 – Mụn đầu đen (Blackheads)

Cũng giống như giai đoạn 3, nhưng nếu ăn may, lỗ chân lông mở ra thì ta có mụn đầu đen. Mụn đầu đen hay mụn đầu trắng nhưng nặn được là loại mụn dễ thở nhất vì thường ta có thể nặn nó ra dễ dàng sau khi xông hơi. Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp, lỗ chân lông mở quá nhỏ nên chỉ đủ làm oxi hóa tế bào chết, tạo ra mụn đầu đen nhưng vẫn không nặn ra được, và cứ thế thì nó cũng tiếp tục quá trình tiến triển viêm, sưng và biến thành mụn đỏ.

Chữa trị tương tự giai đoạn 3. Tuy nhiên, giai đoạn này ta có thể nặn được (Còn các giai đoạn khác thì làm ơn đừng nhé) nếu thấy mụn đầu đen hay đầu trắng đã trồi lên bề mặt da nhìn thấy rõ.

Giai đoạn 5 – Mụn đỏ (Papules)

Cuối cùng thì cái điều đau khổ nhất cũng đến là mụn bắt đầu sưng đỏ lên. Những cái mụn không nhân khoảng 5mm là loại mụn bình thường nhất, nguyên nhân là do các tế bào chết kết dính tạo áp lực lên lỗ chân lông, làm hỏng cấu trúc lỗ chân lông và các vi khuẩn P.Acnes có dịp vui vẻ phát triển lên bề mặt.

Với những cái mụn đỏ, không nhìn thấy nhân thì quan trọng nhất là đừng nặn. Vì lỗ chân lông đã đang bị áp lực, thêm bị ép xác vì nặn ra sẽ tạo cơ hội ép uổng các lỗ chân lông khác và tạo điều kiện cho vi khuẩn chạy từ chỗ này sang chỗ khác. Đó là nguyên nhân vì sao càng nặn thì mụn càng nặng thêm (kinh nghiệm thương đau của mình đó !!!)

Thuốc tác động cũng giống như giai đoạn 3. Tuy nhiên, khánh sinh là thứ không thể thiếu vào lúc này nữa.

Giai đoạn 6 – Mụn có mủ (Pastule)

Cũng giống như giai đoạn 5, nhưng nếu có thêm bạch cầu ở nang lông thì ta sẽ có cái mụn mủ . Mụn mủ là loại có đầu trắng trắng xóa nổi lên sau khi sưng và khi nặn ra thì sẽ ra dung dịch trắng, máu và đầu mụn. Mụn này rất dễ khiến mình nổi hứng nặn, nhưng thành thật khuyên là phải chờ nó chín thật là chín, rồi chỉ cần đưa cậy nặn mụn ấn nhẹ hều hoặc nhiều khi rửa mặt là nó vỡ. Đừng ra sức nặn khi mụn chưa chín, rất dễ biến mụn từ giai đoạn 6, sang giai đoạn 7

Giai đoạn 7 – Mụn bọc (nodules), Mụn bọc có mủ (Cyst)

Giai đoạn khủng khiếp nhất của mụn. Lúc này, sự viêm nhiễm bắt rễ sâu ở dưới lỗ chân lông và lan rộng thành những mụn bọc, cứng, nặn ra là chắc chắn để lại sẹo. Các mụn này gây đau, nhức, sưng và nhiều khi cả tháng trời không chịu đi. (Trong khi các mụn khác có thể xẹp xuống trong vòng 2,3 tuần, để lại vết thâm thui).

Loại mụn này cũng đặc biệt là nó có thể không phát triển qua 7 giai đoạn mà chỉ cần đùng một cái, mở mắt ra đã nhìn thấy nó. Thực tế, nó chỉ trải qua giai đoạn 2 rồi đi thẳng vô giai đoạn 7 luôn, và thường thường mụn này là do nội tiết tố. Mụn nội tiết khó chữa, chữa lâu và mệt mỏi nhất. 

Những bài liên quan